Uçaklar neden iz bırakırlar ?

Bu, çocukların gökyüzüne
bakarak en sık sordukları sorulardan biridir. Kim bilir kaçımız, kaçamak
cevaplar vermiş, uçağın motorlarından çıkan duman olduğunu söylemiş ama aynı
yükseklikte uçan her uçakta aynı şeyin olmadığını açıklayamamışızdır.

Bir bulutun oluşabilmesi için, havanın, yeryüzünden buharlaşan suyu absorbe
edemeyecek, yani içine alamayacak kadar düşük sıcaklık ve basınçta olması, bir
de bulutu oluşturacak su damlacıklarının etraflarında tutunabilecekleri toz
parçacıklarının olması gereklidir. Yerden 10 bin metreden fazla yükseklikte uçan
yolcu ve savaş uçaklarının uçtuğu bu yükseklikte normal şartlarda hava çok
temizdir, hiç toz yoktur, yani bir bulutun oluşması için gereken şartlardan biri
eksiktir.

Bilindiği gibi jet uçaklarının motorları, ön taraflarından havayı alarak, yakıt
ile yakar ve işlev tamamlandıktan sonra, arka taraflarındaki küçük çaptaki
egzozdan büyük bir basınç ile dışarı verirler. Bu motorların aldıkları hava ile
birlikte giren su buharı, motorun içinde daha da koyu hale gelerek dışarıdaki
çok soğuk havanın üzerine püskürtülür. Buna teknik dilde ’sublime’ olma olayı
denir. Yani buhar halindeki suyun, sıvı hale geçmeden, doğrudan donması, buz
haline geçmesidir.

Aslında uçakların arkalarında bıraktıkları bulut, insan yapısı bir buluttan
başka bir şey değildir. Soğuk havada verdiğimiz nefes havada nasıl
buharlaşıyorsa onun gibi bir şeydir. Deniz seviyesinde, yüksek sıcaklık ve
basınçta buharlaşan suyu hava kolayca absorbe eder. Yükseklik arttıkça, hava
sıcaklığı ve basınç düştükçe, hava artık su buharım içine alamaz hale gelir.
Ancak bulutun oluşması için bir üçüncü şart daha vardı, yani toz parçacıkları.

İşte burada toz parçacıklarının görevini, uçağın motorlarından egzost olarak
çıkan yakıt parçacıkları yerine getirir. Bu sayede bir bulutun oluşması için üç
şart da yerine getirilmiş olur ve motorların gerisinde uzun, ince bir bulut
oluşur.

Esasında alçak irtifada uçan uçaklarda da aynı şey oluşur, motorlardan su buharı
salınır ama düşük ısı, nem miktarı, rüzgar yönü gibi etkenler tam oluşmadığı
için uçakların arkasında beyaz bulut oluşmaz. İlave edelim ki, bu olayda uçağın
ve motorlarının cinsi ve kapasitesinin hiçbir etkisi yoktur.

www.forumover.com

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: